Bài viết trên tạp chí Cosmopolitan số tháng 3-2012.

Thiền là một nét văn hoá đặc sắc của phương Đông. Từ đầu thế kỷ 20, sau khi được du nhập vào phương Tây, thiền đã thoát ra khỏi ranh giới của tôn giáo và nhanh chóng được tiếp nhận như một phương pháp để chữa lành những chấn thương tâm lý và sự căng thẳng tinh thần. Nhưng bạn có biết thiền còn rất hữu ích trong tình yêu?

Nhắc đến thiền, bạn thường hình dung đến một không gian tĩnh lặng với một người đang ngồi xếp bằng, hít thở sâu và đôi mắt nhắm. Khung cảnh của thiền tạo nên một cảm giác thư thái, rộng mở và bình tâm.
Nhắc đến tình yêu, bạn thường hình dung đến những gì sôi nổi, ngọt ngào, những tiếng cười giòn tan và cả những giọt nước mắt cùng nỗi đau khổ, tuyệt vọng. Nói tóm lại, nó có vẻ như ngược lại hoàn toàn với thiền. Vậy thì giữa hai khái niệm này có gì liên quan đến nhau?

MỐI QUAN HỆ GIỮA THIỀN VÀ TÌNH YÊU

Để hiểu rõ mối liên hệ tưởng như không mà có giữa thiền và tình yêu, trước tiên, bạn cần hiểu đúng hơn về thiền. Davis Fontana, một bậc thầy về thiền, đã chỉ ra rằng: “Thiền không có nghĩa là ngủ gục, để tâm chìm lặng vào cõi hôn mê, trốn tránh, xa lìa thế gian, vị kỉ, chỉ nghĩ tới mình, làm một việc gì không tự nhiên, để rơi mình vào vọng tưởng và quên mình ở đâu. Thiền là giữ tâm tỉnh táo, linh động; chú tâm, tập trung, nhìn thế giới hiện hữu rõ ràng, trau dồi tấm lòng nhân đạo, biết mình là ai, ở đâu”.

Xét trên khía cạnh tình yêu, “giữ tâm tỉnh táo, linh động” rất cần thiết để bạn sáng suốt và phân biệt phải trái trong tình yêu cũng như tìm giải pháp dung hoà giữa các vấn đề phát sinh. “Chú tâm, tập trung vào thế giới hiện hữu rõ ràng” là để tránh ảo tưởng chính mình và nhận ra đâu là tình yêu đích thực. “Trau đồi tấm lòng nhân đạo” để nhìn người yêu và cảm nhận tình yêu một cách vị tha và bao dung hơn. “Biết mình là ai, ở đâu” để tìm đúng Mr. Right cho mình. Mang thiền vào tình yêu là cách để giúp bạn giải phóng những ích kỷ, gò bó và đòi hỏi, đưa bạn trở về với hiện tại và với tình yêu quý giá mà bạn đang nắm giữ. Một tình yêu thật sự không nằm ở tương lai xa vời, những lời hứa hẹn viễn vông hay những điều kiện áp đặt. Nó nằm ngay ở hiện tại, nếu hiện tại không phán xét và không ghét bỏ.

LỜI KHUYÊN CỦA THIỀN DÀNH CHO TÌNH YÊU: “KHÔNG LÀM GÌ CẢ”
Những dòng trên là những diễn giải cơ bản về mối quan hệ giữa thiền và tình yêu. Có phải bạn đang cảm thấy rối rắm lắm không? Đừng lo, khi Cosmo mới bắt đầu học cách mang thiền vào tình yêu, Cosmo cũng trong trạng thái “lơ ngơ” như bạn hiện giờ vậy. Để bắt đầu “nhập môn” thiền, bạn cần hiểu được lời khuyên đầu tiên mà thiền dành cho tình yêu: “Không làm gì cả”.

Để Cosmo kể cho bạn nghe một câu chuyện nhỏ về lời khuyên này. Một cô bạn thân của Cosmo, sau khi trải qua hai lần đổ vỡ, tuyệt vọng đến mức nghĩ rằng mình là một kẻ tồi tệ và bạc phước nên mới không thể nắm giữ tình yêu. Sự bi quan kéo dài khiến cô gần như phát điên. Để giải toả, cô quyết định đi học thiền.

Ngay buổi học đầu tiên, cô bày tỏ với thầy dạy thiền của mình: “Con sẽ không thể chịu đựng nổi nếu con mất đi người con yêu lần nữa”.
“Đây chưa phải là lần cuối cùng, con sẽ còn trải qua nhiều lần như thế”, thầy dạy thiền đáp.
“Con biết nên con muốn thầy chỉ cho con biết con phải làm thế nào để tránh đi chuyện ấy”
“Đây là lời khuyên của ta: “Không làm gì cả”.

Bạn có cảm thấy ngạc nhiên không?

Tất cả chúng ta đều muốn yêu và được yêu. Tất cả chúng ta đều tìm kiếm một mối quan hệ lâu dài. Nhưng một tình yêu đích thực không chỉ khó tìm mà còn khó giữ và khó tận hưởng. Mặc kệ cho những nỗ lực không ngừng của bạn và chàng, những rắc rối, những phức tạp, khổ đau và tuyệt vọng vẫn không ngừng “sản sinh”. Và bạn không ngừng đấu tranh để “tiêu diệt” nó. Bạn đang nỗ lực để mưu cầu hạnh phúc và bạn tin chắc rằng mình đã và đang làm đúng.

Tuy nhiên, theo quan điểm của Thiền, sự đấu tranh để tìm kiếm và giữ gìn tình yêu lại đi ngược lại những gì mà tình yêu thật sự cần. Điều đầu tiên mà chúng ta cần học và cần làm cho tình yêu là: “Không làm gì cả”.

Để hiểu được lời khuyên này, bạn hãy cùng Cosmo quay ngược lại thời gian theo diễn giải của những bậc thầy về thiền: Từ khi sinh ra, chúng ta đã muốn kiểm soát thế giới và những người xung quanh. Chúng ta gào khóc để được mẹ cho ăn, mỉm cười để được chú ý và van nài khi nhu cầu không được đáp ứng. Tương tự như một đứa trẻ, chúng ta cho rằng mọi người ở đây là để chăm sóc chúng ta và làm cho chúng ta hài lòng. Lối suy nghĩ này khiến chúng ta rất khó trưởng thành vì đã dành hết gần 99% năng lượng quý giá của cuộc đời mình vào việc điều khiển người khác nhằm thoả mãn nhu cầu của mình. Điều mà chúng ta gọi là tình yêu không hơn gì trông mong vào việc tìm thấy một người làm cho chúng ta cảm thấy hài lòng.

Nhưng thiền quan niệm về tình yêu theo một cách khác hẳn. Với thiền, tình yêu nghĩa là không áp đặt người khác chỉ để nhằm thoả mãn những ước mơ của mình. Yêu là nhận thức và chấp nhận những gì được trao tặng, đồng thời học cách quan tâm và chia sẻ với đối phương. Nếu làm được điều này, bạn sẽ trưởng thành hơn, giàu lòng nhân ái và vị tha hơn. Khi ấy, những gì mà bạn thật sự khao khát sẽ đến một cách tự nhiên.

Đó là lời khuyên cơ bản của thiền. Tuy nhiên, cũng như Cosmo đã chia sẻ ở trên, tình yêu khó nắm bắt vì khó tìm và khó giữ. Vì vậy, để giúp bạn dễ tiếp cận với thiền trong tình yêu, Cosmo đã bỏ thời gian “tầm sư học đạo” và tạm chia lời khuyên cơ bản “Không làm gì cả” của thiền thành hai nhánh chính: một là cho những bạn “độc thân vui tính” và một cho những bạn có cặp có đôi.

DÀNH CHO “ĐỘC THÂN VUI TÍNH”: 8 TƯ TƯỞNG THIỀN CẦN “QUÁN TRIỆT”

Đã nhiều lần bạn tự hỏi vì sao một chuyện tưởng như đơn giản, rằng: “chàng gặp nàng, yêu nhau và đám cưới” lại trở nên phức tạp như vậy? Phức tạp hay không đôi khi không chỉ tại thiên mà còn tại nhân nữa. Bạn hãy thử thực hành tám tư tưởng thiền dưới đây xem sự tình có đỡ phức tạp hơn không nhé:

1. Nhìn vào gương
Tất cả các mối quan hệ trong cuộc đời bạn đều phản chiếu hình ảnh của chính bạn. Nếu bạn dễ dãi với bản thân, không biết trân trọng hoặc yêu thương chính mình, chả trách gì người khác dễ dàng lừa gạt hoặc bỏ rơi bạn. Vì vậy, thay vì cố thay đổi bề ngoài để tìm Mr. Right, hãy thay đổi chính suy nghĩ của bạn về bản thân bạn.

2. Trân trọng hiện tại
Nếu bạn không yêu cuộc sống của mình, liệu có ai muốn cùng bạn chia sẻ nó? Nếu bạn không hài lòng với hiện tại, một người tình dẫu có tuyệt vời đến đâu cũng không thể làm cho mọi việc tốt hơn được. Vì vậy, hãy trân trọng và hạnh phúc với những gì bạn đang có.

3. Tập trung vào “người đương thời”
“Người đương thời” ở đây là người bạn đang hẹn hò hoặc có ý định tìm hiểu ở thời điểm hiện tại. “Đứng núi này trông núi nọ” bằng cách “soi” người ta quá mức chỉ khiến bạn đánh mất dần các “ứng viên” sáng giá.

Thuỳ Linh, 25 tuổi, một cô bạn của Cosmo, xinh đẹp, giỏi giang nhưng chưa từng có mối tình vắt vai. Nguyên nhân rất đơn giản: nàng thường cho các “cây si” rớt đài ngay từ vòng… xem mặt, thậm chí là ngay từ vòng… được giới thiệu thông qua lời kể của người thứ ba. Sau nhiều lời khuyên nhủ, tâm tình của Cosmo, cuối cùng cô nàng cũng “cắn răng” đi cà phê với một anh chàng mà nàng chẳng có tí hứng thú nào. Buổi hẹn đầu tiên quá “chát”, nàng cố gắng “cầm cự” thêm hai lần hẹn hò nữa và bắt đầu cảm thấy anh chàng cũng hay hay. Sau sáu lần hẹn hò nữa, họ chính thức tay trong tay. Một “happy ending” mà chính Thuỳ Linh cũng không ngờ đến.

Bạn thấy đấy, dành cho “người đương thời” một ít cơ hội không có gì là quá mất thời gian hay công sức cả. Trong buổi hẹn đầu tiên, bạn nên chú tâm vào những điều họ nói và những câu chuyện tán gẫu của hai bạn. Đừng vội nhận xét “à thế này”, “à thế kia”… Còn rất nhiều thời gian để bạn quyết định có nên tiến tới hay không nên hãy cứ để dành nó sau buổi hẹn hò đầu tiên.

4. Cầm lên được là bỏ xuống được
Hạnh phúc là một sự lựa chọn, vì vậy, bạn không nên đặt hạnh phúc của mình vào sự định đoạt của người khác. Nếu anh chàng bạn đang hẹn hò không gọi điện hoặc nhắn tin cho bạn sau buổi hẹn đầu tiên, hãy quên đi và bắt đầu một cuộc hẹn hò mới. OK, Cosmo hiểu là nói luôn dễ hơn làm nhưng này, tại sao bạn lại trông ngóng một người không cần bạn? Thật mất thời gian và phí phạm cảm xúc, đó là còn chưa kể quan niệm “cầm lên được là bỏ xuống được” sẽ khiến bạn tự tin, độc lập và lôi cuốn hơn rất nhiều đấy!

5. Hãy chân thật
Đừng cố che giấu những điều không hay về mình! Đôi khi, chàng tinh tế hơn bạn nghĩ và bạn cũng không phải một diễn viên đại tài để “diễn” hết ngày này qua ngày khác. Những điều bạn che giấu, một khi lộ ra có thể làm hỏng mối quan hệ của hai bạn. Hãy là chính mình và yêu chính mình, kể cả những lỗi lầm (suy cho cùng, ai mà không từng có sai lầm cơ chứ?). Bạn sẽ tìm được một người yêu mình vô điều kiện.

6. Học cách cho đi
Thay vì ngồi buồn rầu về chuyện lẻ bóng của mình, bạn nên tham gia một vài công việc tình nguyện. Bạn sẽ thấy nỗi khổ cô đơn của mình không phải là điều quá to tát so với những bất hạnh mà người khác đang phải gánh chịu. Khi cho đi, bạn không chỉ đang giúp người khác mà còn cảm nhận được tình yêu thương tràn đầy, thay vì “đói khát” nó. Quan trọng hơn, bạn sẽ tránh được “kẻ huỷ diệt” sức quyến rũ của mình: sự tuyệt vọng.

7. Hãy nhớ: Mọi thứ chỉ là tạm thời
Hãy tập trung vào những thứ bạn có và những điều bạn muốn, thay vì ngồi sợ hãi mình sẽ cô đơn suốt đời. Những gì bạn dồn sức vào tự khắc nó sẽ thành hiện thực. Còn bây giờ, hãy tận hưởng “sự độc thân vui tính của mình” và quên đi nỗi ám ảnh có cặp có đôi.

8. Ngồi thiền
Thời gian ngồi thiền giúp bạn tĩnh tâm và cảm nhận con người mình một cách rõ ràng nhất. Cũng từ đó, bạn sẽ hiểu rõ mình cần một Mr. Right như thế nào để tránh đi “nhầm đường”. Không đi “nhầm đường” nghĩa là bạn không phải mất thời gian đi lại và tình yêu đích thực sẽ sớm xuất hiện hơn. Bạn còn mong gì hơn thế?

DÀNH CHO NHỮNG BẠN ĐANG YÊU: TĨNH LẶNG NHƯ MẶT HỒ

Khi đối mặt vỡi những khó khăn, trắc trở trong tình yêu, thiền bảo rằng: “Hãy tĩnh lặng như mặt hồ”

Rủi thay, rất nhiều người hiểu sai khái niệm “tĩnh lặng”. Nó không có nghĩa là thụ động mà ngược lại hoàn toàn. “Không làm gì cả” là một thách thức không dễ vượt qua. Diễn giải ra là khi đối mặt với thử thách của cuộc đời, kể cả trong tình yêu, bạn hãy để mọi thứ tự xoay vần. Nghe thật khó thuyết phục bạn nhỉ! Nhưng Cosmo đã bị thuyết phục hoàn toàn khi thiền đưa ra ba lý do cho lời khuyên: “Tĩnh lặng như mặt hồ”:

1. Hành động khác với phản ứng:
Bạn có nhận thấy khi ở trong những tình huống khó khăn, phần lớn những hành động của chúng ta càng khiến mọi chuyện thêm phức tạp? Đơn giản bởi vì tất cả những động thái ấy, bao gồm sự nóng giận, khóc lóc, than van, oán trách… đều không phải là hành động mà là phản ứng tự nhiên của con người khi đối mặt với thách thức. Một hành động thật sự sẽ khác: nó có mục đích, có chiến lược và nó “tấn công” trực tiếp vào vấn đề mà bạn đang phải đối diện.

Để có hành động thật sự, trước tiên, bạn cần phải “tĩnh lặng như mặt hồ”, nghĩa là không được làm những điều mà bình thường bạn vẫn làm. Ví dụ bạn thường khóc khi chàng nói chia tay, bạn nổi giận khi chàng nhắn tin tán tỉnh một cô gái khác, bạn oán trách khi chàng quyết định ưu tiên cho sự nghiệp thay vì tình yêu… thì nay bạn không được khóc, không được nóng giận, không được oán trách… bất kể điều gì đang xảy ra.

Chắc chắn bạn sẽ rất khó chịu, bạn cảm thấy không thoải mái vì bạn vốn dĩ đã quen bộc lộ cảm xúc như thế. Nhưng chỉ cần bạn làm được, nỗi buồn hoặc cơn nóng giận sẽ dần dần giảm đi và tự dưng biến mất. Khi đó, bạn sẽ sáng suốt hơn để quyết định bước đi kế tiếp của mình nên là gì.

2. Thả lỏng “gọng kềm”
Bạn có biết vì sao tình yêu dễ bị phá huỷ bởi những thử thách và rắc rối? Bởi vì chỉ khi có vấn đề này sinh, bạn mới thấy được con người thật sự của chàng, thay vì con người bạn đang tìm kiếm hay mơ ước. Bạn thất vọng, chắc chắn là như thế, nhưng thay vì giận dỗi, thất vọng, cố gắng làm thay đổi con người của chàng, bạn hãy thử “tĩnh lặng như mặt hồ”, tĩnh lặng để xem bạn đã yêu hết mình và yêu thật sự chưa. Thiền đã chỉ ra rằng cố gắng thay đổi hoặc kiểm soát mọi thứ không phải là hành động đích thực của tình yêu. Đích thực của tình yêu phải là khám phá và trân trọng con người thật sự của người mà bạn đang gọi là người yêu.

Vậy là, sau khi tĩnh lặng, bạn sẽ nhìn thấy rõ hơn tình yêu của mình và những gì bạn đang dành cho người đó. Điều này sẽ là tiền đề cho một quyết định đúng đắn hơn.

3. Hãy thôi níu kéo
Một trong những trở ngại lớn nhất của tình yêu là xu hướng bám chặt. Chúng ta ghì lấy, đeo chặt lấy người chúng ta gọi là yêu và nghĩ rằng đó mới là biểu hiện của tình yêu. Tuy nhiên, thiền khuyên chúng ta không nên níu kéo như thế.

Khi một ai đó bước vào cuộc đời bạn, hãy chào đón họ bằng cả trái tim và sống trọn vẹn với những gì họ mang đến. Khi họ quyết định ra đi, hãy để họ được tự nhiên với lựa chọn đó. “Tĩnh lặng như mặt hồ” nghĩa là không oán trách, không tự ti, không xem đó là sự ruồng bỏ hay phản bội. Bạn hãy tĩnh tâm, đừng làm gì cả và để mọi thứ tự xoay vần. Cuộc đời đang làm giúp bạn một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất: lấy đi những thứ không thuộc về bạn và trao tặng lại bạn những gì tốt nhất. Và bạn chỉ cần làm hai việc: tĩnh lặng và chờ đợi. Quá đơn giản phải không?

HÃY THIỀN VÀ HÃY YÊU!

Này những bạn gái đang đọc đến những dòng cuối cùng của bài viết này, nếu bạn là “độc thân vui tính” hoặc đang trăn trở trong tình yêu, Cosmo hy vọng bãn sẽ cảm thấy dễ chịu, bình tâm và thanh thản hơn khi áp dụng những bí quyết “thiền trong tình yêu” mà Cosmo vừa chia sẻ. Còn nếu bạn đang yêu và đang ngất ngây hạnh phúc, hãy cứ học thiền để học cách tĩnh tâm suy xét trong tình yêu nhé! Biến cố trong tình yêu là không thể tránh khỏi nhưng với thiền, bạn sẽ mở ra một chân trời mới với những giải pháp không chỉ hàn gắn tình yêu mà còn xoa dịu chính tâm hồn bạn. Một tâm hồn lành mạnh mới có thể tìm thấy một tình yêu đích thực, phải không những cô bạn của Cosmo?

CAO BẢO VY